पुणे: शहरातील आगामी गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर विसर्जन मिरवणुकीतील कानठळ्या बसवणारे डीजे, तीव्र लेझर किरणे आणि अवाढव्य 'साउंड भिंती' (Sound Walls) यांच्या वापरावर कडक निर्बंध लादण्यावरून प्रशासन, गणेश मंडळे आणि सामान्य नागरिक यांच्यातील चर्चा तीव्र झाली आहे. गणेशोत्सवातील पारंपरिक स्वरूप टिकवून ठेवण्यासाठी आणि ध्वनीप्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी पुणे पोलिसांनी कडक नियमावली तयार करण्यास सुरुवात केली आहे. पुणे शहर, कायदा व सुव्यवस्था आणि संस्कृती विषयक ताज्या घडामोडींसाठी आमच्या मुख्य पोर्टलला भेट द्या.

एफसी रोडवरील गुडलक चौकात नागरिकांचे शांततापूर्ण आंदोलन

फर्ग्युसन कॉलेज (FC) रोडवरील ऐतिहासिक गुडलक चौकात पुण्यातील सुजाण नागरिक, ज्येष्ठ नागरिक, पर्यावरणवादी कार्यकर्ते आणि डॉक्टरांनी एकत्र येत फलक हातात घेऊन शांततापूर्ण निदर्शने केली. गेल्या काही वर्षांत विसर्जन मिरवणुकीत वाढलेल्या अनियंत्रित डीजे आवाजामुळे नागरिकांना होणारा हृदयविकाराचा त्रास, कानाचे पडदे फाटण्याच्या घटना आणि आजारी व्यक्तींना होणाऱ्या त्रासाकडे लक्ष वेधत आंदोलकांनी 'नो डीजे, फक्त पारंपरिक वाद्ये' अशी आग्रही मागणी केली. पुण्याची खरी सांस्कृतिक ओळख असलेल्या पारंपरिक ढोल-ताशा पथके, झांज पथके आणि नगाऱ्यांनाच अग्रक्रम द्यावा, असा सूर या वेळी उमटला.

पोलिस आयुक्त अमितेश कुमार यांच्याकडून थेट 'साउंड टेस्टिंग'

वाढत्या तक्रारींची दखल घेत पुणे पोलिस आयुक्त अमितेश कुमार यांनी पोलिस मुख्यालयात विविध प्रकारच्या साऊंड सिस्टीमचे लाइव्ह साउंड टेस्टिंग करून प्रत्यक्ष डेसिबल लेव्हल्सची तपासणी केली. या वेळी त्यांनी स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला:

"गणेशोत्सव उत्साहात साजरा करण्यास पोलिसांचा कोणताही विरोध नाही. मात्र, सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवून दिलेल्या ध्वनिमर्यादेचे (Decibel Limits) उल्लंघन करणाऱ्या, रुग्ण व नागरिकांना वेठीस धरणाऱ्या कोणत्याही सिस्टीमवर थेट जप्तीची कारवाई केली जाईल."

याशिवाय, मानवी आरोग्यास घातक ठरणारे 'प्रेशर मिड' (Pressure Mid), प्लाझा सिस्टीम आणि कर्णकर्कश प्रेशर हॉर्न यांच्या वापरावर पूर्ण बंदी घालण्याचे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत.

'४ टॉप + ४ बेस'चा प्रस्तावित तोडगा

गणेश मंडळांच्या प्रतिनिधींसोबत झालेल्या बैठकीत पोलिसांनी मिरवणुकीतील आवाजावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी व्यावहारिक फॉर्म्युला मांडला आहे:

  • मर्यादित स्पीकर्स: विसर्जन रथावर किंवा ट्रकमध्ये कमाल ४ टॉप (Top) आणि ४ बेस (Bass) स्पीकर्स वापरण्याची मुभा असावी, ज्यामुळे मर्यादेपेक्षा जास्त ध्वनीप्रदूषण होणार नाही.
  • लेझर बीम्सवर कारवाई: डोळ्यांच्या दृष्टीपटलास कायमस्वरूपी इजा पोहोचवणाऱ्या हाय-इंटेन्सिटी लेझर दिव्यांवर बंदी कायम राहील आणि वापर करणाऱ्यांवर फौजदारी गुन्हे दाखल केले जातील.