पुणे: काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्या उपस्थितीत पुण्यातील आरटीओ चौकाजवळील SSPMS महाविद्यालयाच्या मैदानावर 'छात्रों की गूंज' (Chhatron Ki Goonj) या विशेष युवा संवाद कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. या कार्यक्रमात प्रामुख्याने 'जेन-झी' (Gen-Z) तरुणी आणि विद्यार्थिनींच्या सामाजिक, शैक्षणिक व वैयक्तिक समस्यांवर थेट चर्चा करण्यात आली. कोटा, डेहराडून आणि प्रयागराज येथील यशस्वी सत्रांनंतर आयोजित करण्यात आलेल्या या संवाद मेळाव्याला तब्बल १५ हजारांहून अधिक विद्यार्थिनींनी हजेरी लावली होती. ताज्या राजकीय आणि सामाजिक घडामोडींच्या विश्लेषणासाठी नॅशनल न्यूज पोर्टलशी जोडलेले राहा.

'पिंजरा तोडा' संकल्पना आणि संवादावर भर

कार्यक्रमाचे प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे राहुल गांधी यांनी कोणतेही एकतर्फी राजकीय भाषण न करता उपस्थित तरुणींच्या मनातील विचार आणि प्रश्न ऐकून घेण्यास प्राधान्य दिले. देशाची खरी ताकद ही ७० कोटी महिलांच्या प्रवासात आणि त्यांच्या आकांक्षांमध्ये असल्याचे सांगत त्यांनी 'पिंजरा तोडा' ही या सत्राची मुख्य संकल्पना असल्याचे स्पष्ट केले. महिलांनी पारंपरिक बंधने झुगारून स्वतःचे अस्तित्व निर्माण करण्याचे आवाहन त्यांनी केले.

कार्यक्रमातील महत्त्वाचे वैचारिक आणि सामाजिक मुद्दे

संवाद सत्रादरम्यान विद्यार्थिनींनी विचारलेल्या प्रश्नांवर राहुल गांधी यांनी विविध विषयांवर सविस्तर भाष्य केले:

  • मनुस्मृती आणि महिलांची स्वतंत्र ओळख: स्त्रियांना केवळ मुलगी, आई किंवा पत्नी या पारंपरिक चौकटीत अडकवून ठेवणाऱ्या विचारसरणीवर त्यांनी मनुस्मृतीचा दाखला देत टीका केली. प्रत्येक महिलेला स्वतःची स्वतंत्र ओळख, करिअर आणि निर्णयस्वातंत्र्य मिळायला हवे, असे त्यांनी प्रतिपादन केले.
  • पितृसत्ताक मानसिकता आणि सुरक्षितता: समाजात महिलांवरील हिंसाचार, भीती आणि नियंत्रणाचे जाळे कसे निर्माण केले जाते, यावर त्यांनी भाष्य केले. कौटुंबिक व सामाजिक पातळीवर महिलांच्या स्वातंत्र्यावर येणाऱ्या मर्यादांवर त्यांनी चिंता व्यक्त केली.
  • MPSC पेपर लीक आणि शैक्षणिक विषमता: एमपीएससी (MPSC) व इतर स्पर्धा परीक्षांमधील पेपरफुटीच्या घटनांमुळे निर्माण झालेल्या अनिश्चिततेवर एका विद्यार्थिनीने व्यथा मांडली. त्यावर ठोस उपाययोजना आणि शैक्षणिक पारदर्शकतेसाठी संसदेत आवाज उठवण्याचे आश्वासन त्यांनी दिले.
  • समानतेचा मुद्दा आणि राजकीय टीका: आंदोलनादरम्यान तरुणींच्या भाषेवरून होणाऱ्या टीकेचा संदर्भ देत, मुलांच्या चुकांकडे दुर्लक्ष केले जाते मात्र मुलींनी हक्काचा आवाज उठवल्यास त्याला आक्षेप घेतला जातो, असा दुटप्पीपणा थांबला पाहिजे असे ते म्हणाले.

तरुणींच्या सक्षमीकरणाचे वैचारिक व्यासपीठ

हा संवाद केवळ एक औपचारिक कार्यक्रम न राहता तरुणींना स्वतःच्या हक्कांची जाणीव करून देणारा आणि समाजातील लिंगभेदाविरुद्ध आवाज उठवणारा एक महत्त्वाचा मंच ठरला. पोलिसांनी घातलेल्या ३० अटींच्या पार्श्वभूमीवर पार पडलेल्या या मेळाव्यात काँग्रेस आणि महाविकास आघाडीचे प्रमुख नेतेही उपस्थित होते.